Yazan: Rüştü Dağlaroğlu

Yukarıdaki fotoğraf Fenerbahçe takımının bir İzmir dönüşü Sirkeci rıhtımında binlerce halk ve 30u mütecaviz buketle ve muazzam tezahürat arasında karşılanışını görüyorsunuz… Bu fevkaladelik neden mi ? diyorsunuz ? !…

Bakınız ne kadar hak vereceksiniz. Sene 1933dür Fenerbahçe, futbolda hem birinci, hem ikinci ve hem de genç takımlarda hiç yenilmeden İstanbul şampiyonudur. Evet; 36 maçta hiç yenilmemiş ve 18e karşı da 94 gol atmıştır. (Fenerbahçe Türk futbolunun Darülfünunudur !) darbımeseli bütün kudret ve ihtişamiyle dost ve düşmanlarca tasdik olunmaktadır.

Birinci takım Bursadaki Türkiye şampiyonası grup birinciliğini 12-0 kazanmış, Ankaraya gitmiştir. Orada Ankara ve Trabzon grupları şampiyonlarını 4-1 ve 3-0 yendikten sonra, Cumhuriyetin 10uncu yıldönümü şenlikleri arasında İzmir grup şampiyonuyla final oynamaya çıkmıştır. Bu maç İzmirsporun bir penaltıya itirazı ve halkın da etrafı açık sahaya dolması yüzünden yarım kaldı ve ihtilâf, uzun müzakerelerden sonra, şu neticeye bağlandı:

Maç beynelmilel bir ecnebi hakem idaresinde tekrarlanacaktır. Kur’a çekilecek, ya İzmir veya İstanbulda oynanacaktır. Hasılât kur’ayı kazanan kulübündür.

Kur’ayı İzmirspor kazanınca müsabakanın 10 kasım 1933 günü İzmirde oynanması emri vaki oldu. İzmirle Fenerbahçe arasındaki ezeli sevgiyi çekemeyen kundakçılara artık gün doğmuştu. (İzmire gelecek veya gidecek Fenerbahçenin göreceğinden) dem vurdular ve atıp savurmakta çok ileri gittiler. O kadar ki, hava yanlız İzmirde değil, yurdun her tarafında elektriklendi ve 10 kasım eşi görülmemiş bir merak ve heyecanla beklendi.

Fenerbahçe takımı, İzmire Ankaradan dönen İzmirsporla beraber aynı vapurla gitti. Fakat, iki takım birbirlerine karşı tam bir soğuklukla meşbu idiler. Hatta, İzmirliler Ankaradan aynı trenle geldikleri Fenerbahçeli futbolculardan bir kısmının ceket, pardesü ve paltolarını gizli gizli trenin pencerelerinden atmışlardı.

Bu hava içinde İzmire kadar devam eden seyahatin son perdesi de çok enteresan sahnelerle dolu geçmişti. Rıhtıma çıkan Fenerbahçeliler sessizce, İzmir Palas oteli istikametini tutarlarken binlerce İzmirli kendi şampiyonlarını eller üstünde taşıyor, muazzam tezahürat yapılıyordu. (Fenerbahçe görecek !… Yaşayın arslanlar, cuma günü gösterin kendinizi şu İstanbullulara !…) ses ve feryatları pasaport semtini inletiyordu.

İzmirli futbolcular Konak istikametinde taşınıyorlardı. Sanki 9 Eylül günü idi. Kafile Vilayet konağı önünde durdu ve futbolcular birer birer içeri alındılar. İzmir Valisi merhum general Kâzım Dirik’in emriyle Vilayet konağında müstesna bir merasim tertip edilmişti.

Filhakika; meşhur Rus Mareşali Voroşilof bir kaç gündür İzmirde idi ve bir gün önce de kendisine büyük merasimle İzmir hemşehriliği ünvanı tevcih olunmuştu.

İzmirli futbolcular büyük salonda birer birer Mareşale takdim olundular. Voroşilof mütebessim bir çehre ile hepsinin ellerini sıktıktan sonra onlara Rusça olarak şöyle hitap etti:

— “Hemşehrisi bulunmakla övündüğüm güzel İzmir şehrinin şampiyon futbolcularını görüp tanımakla çok bahtiyarım… Genç arkadaşlar; sizleri cuma günkü maçınızda da yeniden muzaffer olarak görmek benim için büyük şeref olacaktır. Bunu daha şimdiden yüzlerinizden, gözlerinizden okumaktayım. Kalbim sizinle beraberdir. Zafer de sizindir.”

İzmirli futbolcular bu sözleri hararetle ve alkışlarla karşılamışlar ve misafir Mareşal şerefine üç defa bağırmışlardı.

10 kasım geldi. 2 hafta önceki Yunanistan-İtalya B milli maçını idare etmiş Viyanalı beynelmilel hakem Mitez de gelmişti. Fenerbahçe takımı, tarihi bir gün yaşayan Alsancak stadının o mahşeri kalabalığı arasından sessizlikler içinde sahaya çıktı. En koyu taraftarlar bile, yaratılan hava dolayısıyla, sevgi hislerini açığa vurmaktan çekinmişlerdi. İzmir şampiyonu ise sahaya çıkarken yer yerinden oynamıştı.

Hüsameddin- Yaşar, Fazıl-Cevat, Esat, Ziya-Niyazi, Muzaffer, Zeki, Şaban ve Fikretten mürekkep namağlup Fenerbahçe 11i bu maçı, tahminleri altüst eden bir netice ile, 8-0 kazandı ve girişinin tamamıyla aksine olarak, coşkun tezahürat arasında eller üstünde sahadan çıktı. Bir cuşü huruş içinde ve dalga dalga insan yığınları üzerinde havalara kaldırılan 11 Sarı Lacivert formalının bu tarihi manzarası Rus Mareşali Voroşilof’un da mahcubiyetini ilan ediyordu.

İzmir gazeteleri 11 kasım 1933 cumartesi günü Viyanalı hakemin şu beyanatını birinci sahifelerinde yazdılar:

“Fenerbahçenin fevkalade güzel oynu beni hayretler içinde bıraktı. Avrupada olsaydı Viyana, Peşte ve Roma gibi futbol merkezlerinin birinci profesyonel liglerinde ilk 5 takım arasında yer alırdı. Balkanların en teknik ve kuvvetli takımıdır. Maçlarını geçenlerde idare ettiğim Yunan milli ve İtalya B milli takımlarını kolaylıkla mağlup edebilir. Zeki Bey bizim milli santraforumuz Sideler’den üstündür. “

İşte; gördüğünüz fotoğraf 1933 senesi Türkiye şampiyonluğunu bu şartlar içinde kazanmış Fenerbahçe takımını 13 kasım pazartesi günü saat 11de, İzmir dönüşü Anafarta vapurundan indikten sonra, Sirkeci rıhtımında karşılanırken gösteriyor. Bu cidden tantanalı merasime şimdi (az bile !…) diyorsunuz değil mi ?…

Resimde ön planda kaptan Zeki (Sporel), Adil Giray, Fazıl Arzık, Şaban Topkanlı, Hüsameddin Böke, Fikret Arıcan ve yedeklerden Lebip, Namık, Yusuf ve o zaman denizcilik kaptanı bu satırların muharririni görüyorsunuz. Şapkalılar arasındaki Aksaraylı Hafız Yaşar ve Ali San aramızdan ebediyen ayrılmışlardır.

Şurasını işaretlemek gerekir ki; bugün maç İzmirde 5400 lira gibi o zamanlar için kırılması senelerce mümkün olmamış rekor bir hasılat sağlamıştı. İzmirspor kulübü bu para ile bir futbol sahasına yetecek kadar arsa satın aldı. Kıymeti bugün bir milyon liradan fazla olan bu saha için İzmirsporlular (Allah Fenerbahçeden razı olsun. Bize sekiz gol attı ama adını ebediyen hayırla yâde vesile olacak ve sırtımızı yere getirtmeyecek bir stad da kazandırdı !…) demektedirler…