05 Kasım 1982 Milliyet Gazetesi

Türkiye’de futbolun 75 yıldan fazla sürmüş bir geçmişi vardır. Bu süre içinde yetişmiş tüm futbolcular içinde top kontrolü en yüksek olan adam, Fenerbahçe’nin “Büyük” yıldızı Fikret Arıcan’dır. Top kullanışındaki ustalık, bu konuda onu rakipsiz yapmıştır. Ama bunun da ötesinde Türkiye’nin futbolda dünyaya çok kapalı olduğu yıllarda, kendi kendine yetişmiş en büyük “taktisyen” de gene o olmuştur. Kaptanı olduğu takımın darda kaldığı her maçta hiç kimseden talimat almaksızın, hatta belki takım arkadaşlarına da talimat vermeksizin, sadece kendi oyunun biçimini değiştirerek, kimi zaman saha içindeki yerini boşaltıp başka yerlere deplase olarak Fenerbahçe takımının taktiğini değiştirmiş ve bu yolla maçlar kazanmıştır.

Beyni ile vücudunu en iyi bağdaştıran, takımının oyununu gözle görerek değil, hisleriyle anlayarak okuyan benzersiz bir futbol adamıdır “Büyük” Fikret.

Ona “Büyük” adı, takıma kendisinden daha genç bir adaşı geldiği zaman verilmişti. Fenerbahçe’nin Fikret Arıcan’ı ile Fikret Kırcan’ını ayırt edebilmek için birine Küçük, ötekine Büyük demekten daha kestirme yol var mıydı ? Ama bu rastlantı Büyük Fikret açısından, halkın eşine rastlanmayacak güzel bir buluşu olmuştu. Türk futbolunda “Büyük” adı Fikret Arıcan’dan başka pek az kimseye yakışırdı.

Futbolcu doğmuş adamdı, futbolu yanlız aklı ve tecrübesi ile değil, aynı zamanda vücudunun bütün hücreleriyle duyarak oynardı. “Bir top oyunu”, “bir takım sporu” olan futbol onun şahsında bir güzel sanat olmuştu. “Estetik” ve “sonuç” onun futbolunda en güzel şekilde kaynaşırdı.

Bu süperklas sporcu, içinde yetiştiği ve yaşadığı çevrenin dışına çıkacak kadar üstün nitelikleri olan adamın uluslararası piyasada da çok değerli bir yeri olması doğaldır. Ama Fikret Arıcan ne Avrupa futbol sahalarında seyircileri ayaklandırmış ne de Ay-Yıldızlı takımın en uzun süreli elemanlarından olmuştur. Çünkü ilk kez 1931’de 20 yaşında iken girdiği Milli Takım’da 1937’de 26 yaşında iken son kez oynamıştır. Onun Milli Takım’da devleşeceği yıllarda Ay-Yıldızlı takım futbol sahalarında yoktu. O çağın tüm sporcularının talihsizliği idi bu. Yeniden Milli maçlara başladığımız 1948 yılında ise Fikret 36 yaşında idi ve futbolu bir yıl önce bırakmıştı.

Fikret Arıcan, 1911’de Kızıltoprak’da doğdu. Bir süre Rumelihisarı’nda oturduktan sonra 12 yaşında iken Kadıköy’e Cevizli’ye taşındılar. Futbol hayatına o zaman, orada başladı. Cevizli’deki eğri-büğrü çayırda semtin bütün çocuklarıyla birlikte top peşinde koşmaya başladı. Onu burada bulup Fenerbahçe kulübüne götüren Mocuk Hikmet oldu. Fenerbahçe dördüncü takımında futbol oynarken 1927 yılında İstanbul’da bir süre için dönmüş olan Bekir onu gördü ve birinci takıma alınmasını önerdi. 16 yaşındaki dördüncü takım oyuncusunu bir gün birinci takımın maçı için soyunma odasına çağırdılar. Kendisinden on yaş büyük ağabeylerin yanında soyunma odasına girdi ve böylece koskoca Fenerbahçe ile bir yedek futbolcu olarak tanışmış oldu. Ama aradan iki-üç hafta geçecek yine soyunma odasında yedeklerin giydiği formalardan birini sırtına geçirmişken, kaptan Zeki Bey formasını değiştirmesini söyleyecekti. 5 Ağustos 1927 Fikret 16 yaşında ilk kez o gün Avusturya’nın B.A.C. takımına karşı Fenerbahçe forması ile birinci takımda yer alıyor. Bu mutluluk tam yirmi yıl sürecek ve Fikret 1947’de 36 yaşında olduğu halde bir Demirspor maçında son kez Fenerbahçe formasını giyecektir.

Heyecanlarla, başarılarla, tatlı-acı anılarla dolacak yirmi yıl o gün başlıyordu. Ama o gün bir de büyük tohum atılıyordu: Fenerbahçe’nin 15 yıl kaptanlığını yapacak olan adamın yüreğine ve beynine kaptanlık tohumu düşünüyordu. Bir taraftan kaptan Zeki Bey’in çevresinde müthiş bir saygı ve sevgi uyandıran kişiliği, öte yandan takımda önünde oynadığı sol bek Cafer Ağabey’in (Çağatay) ona verdiği unutulmaz ders… Fikret takıma yeni girmiş bir gence nasıl davranılacağının en güzel örneklerini görüyordu, o gün… Cafer Ağabey yanına yaklaşmış, “Heyecanlanma küçük, demişti. Dördüncü takımdakinden daha rahat oynayacaksın. Karşındaki adam seni geçerse, peşine takılma, ben orada olacağım. Sen hemen benim boşaltacağım yeri doldur. Rakiple beraber yetiştiğin topu sakın kaptırma. Başının üzerinden geçen toplara da bakma, ben yine oradayım. Çabuk boşa kaç ve benim vereceğim topu bekle.”

Türk futbolunun gelmiş geçmiş en büyük teknisyeni o ilk maçta aldığı dersle büyüyecekti. Bu ders onun yirmi yıllık futbol yaşamında unutamadığı en önemli olay olacaktı.

O günden sonra 1941 yılına kadar bir tek gün takımda yedek olmadı. Fenerbahçe’nin de katıldığı bir tek karmada yer almadığı olmadı.

1928’de Amsterdam’a gidecek takım Çekoslavakya’da hazırlık maçları yaparken dikkati çeken Fikret’e Prag’da öğrenimine devam ederek futbol oynaması önerildi. 17 yaşındaydı Fikret, ve Kadıköy’de onun yeni bir bisikleti, yelkenli kayığı vardı… Böyle bir şeyi kabul edemezdi.

O yıl Fenerbahçe takımı gençleştirilmişti. Bir iki yıl sonra Fikret 20 yaşında bir Beykoz maçında sahaya çıkarken Zeki Bey, Fikret’i yanına çağırmış ve “Hakemin yanına git kaleyi seç” demişti. Acaba Zeki Bey hangi kaleyi seçmesini istiyordu ? Asık suratı ile baktı Zeki Bey: “Kaptan adam hangi kaleyi seçeceğini başkasına sorar mı ?”

Ve Fikret 20 yaşında, takımda kendisinden yaşlı futbolcular varken, üstelik Zeki Bey kulübün baş kaptanı olarak takımda oynarken kaptan oldu. Ve Zeki Bey’in kaptanlıkta Fikret’e bir tek gün karıştığı olmadı.

Fikret Fenerbahçe birinci takımında 406 maç yaptı. Rakip kalelere Fenerbahçe hesabına tam 231 gol attı. Mili Takım’daki 8 maçından üçünde soliç, ikisinde sol haf, ikisinde sol açık, birinde santrafor olarak oynadı ve 2 de gol attı.

Türk futbolunun yetiştirdiği en teknik adam, futbolu bıraktıktan sonra antrenörlük yapmayı düşünmedi. Kulübü tarafından kurs için İngiltere’ye gönderilmek önerisini de kabul etmedi. Sadece kulüpte yöneticilik yapmayı görev bildi. Aslında bu görevi kabul edişi de eski kaptanı Zeki Bey’in 1955’te ısrarlı isteği üzerine olmuştu.

Genç adaşından ayırt edilmek için kendisine verilen Büyük adını ömrünün sonuna kadar taşıyacak olan Fikret, futbolun büyüklüğü ile de bu ada gerçekten layık oldu. Ama kendisine Türkiye’nin yetiştirdiği en büyük futbolcu kimdir diye soranlara da şöyle cevap verdi: Lefter…

Öte yandan Çekoslavakya’dan, İngiltere’den, İtalya’dan aldığı transfer tekliflerinin de hepsini hiç düşünmeden geri çevirdiği için Avrupa Kulüp takımlarında da kendisini göstermek şansını kullanmadı.