22 Ekim 1982 Milliyet Gazetesi

Kadıköy Fenerbahçe Stadı’nda İstanbul Atletizm Şampiyonası yapılıyordu, bu yarışmaların bittiği dakikalarda Beşiktaş’taki Şeref Stadı’nda da Fenerbahçe ile Vefa bir lig maçına başlayacaklardı.
Kadıköy’de de, Beşiktaş’ta da Fenerbahçe’ye puan gerekiyordu. Her iki yerde de kaybedilecek puanlar Fenerbahçe’nin şampiyonluğunu da birlikte götürecekti. Kadıköy’de bir Fenerbahçeli piste çıktı. Bir gün önce kazandığı 200 metre ve 400 metre engelli yarışlarından sonra o gün, yani 30 Haziran 1940 günü de 100 metre, 400 metre koşularını ve cirit atmayı kazandı. Son yarışmadan sonra ayağında çivileri, sırtında eşofmanı olduğu halde hiçbir yerde duraklamadan fırtına gibi stadın çıkış kapısına koştu. Kurbağalıdere köprüsünün yanı başına yanaşmış olan, Moda Deniz Kulübü’nün “Rüzgâr” adlı motoruna atladı. Motor çalışır halde onu bekliyordu. Dere ağzından rüzgâr gibi çıktılar. Moda burnunu, Haydarpaşa’yı, Kızkulesi’ni denizi yırtarak geçtiler. Çırağan Sarayı’nın rıhtımına yanaştı “Rüzgâr Motoru”. Atlet giyimi ile Kurbağalıdere’den binmiş olan adam, futbol giyimi ile fırladı rıhtıma. Hiçbir yerde durmadan sahaya koştu. Fenerbahçe takımı sahaya çıkmıştı o sıralarda, arkadaşlarının arasına katıldı ve Sarı-Lacivertli takımın o gün, yani 30 Haziran 1940 günü Vefa’ya attığı dört golün üçüne imzasını attı.
MELİH KOTANCA idi o Fenerbahçelinin adı. Atletizmde 3 yıl içinde beş ayrı dalda 30 kezden fazla Türkiye rekoru kıran, üç yıl Balkan şampiyonlarında dereceye giren, bir Balkan şampiyonasında 3 birincilik, bir ikincilik kazanarak Türk takımını şampiyonluğa götüren adamdır Melih Kotanca.
Futbolda 185 kez Fenerbahçe formasını giyen ve sadece bu maçlarda 204 gol atan. Üç kez İstanbul gol krallığını kazanan, Fenerbahçe’den önce kısa bir süre oynadığı Güneş takımının unutulmaz kadrosunda süper santrafor olarak kendini kabul ettiren futbolcudur Melih Kotanca.
Tüm spor yaşamı boyunca 20’den fazla kupa 300’e yakın madalya kazanmış bir sporcudur Melih Kotanca.
***
Melih Kotanca. 1915 yılında Balıkesir’de doğdu. Çok sevdiği futbola da, sonradan büyük başarılar kazanacağı atletizme de bu şehirde başladı. İlk kulübü Balıkesir İdman Yurdu idi. O sıralarda Balıkesir’deki Ordu Komutanı Ali Hikmet Paşa adındaki büyük bir sporsever askerdi. Balıkesir şehrine kazandırdığı stadla Türk sporuna en fazla hizmet etmiş kişilerden biri olan Ali Hikmet Paşa çevredeki tüm sporcuların da koruyucusu idi. Ve o günlerde Balıkesir’de her genç sporcuydu. Futbol oynuyor ve koşuyordu Melih. Bir gün federasyon tarafından getirtilmiş olan atletizm antrenörü Abraham’ın cirit atma antremanı yaptırışını izledi ve cirit atmaya karar verdi. Hemen o yıl, 1934’de Ankara’da Türkiye şampiyonası’nda cirit atma birinciliği aldı.
Spora düşkünlüğü onun okul hayatını baltalamıştı. Bıraktı okulu. Birgün onu Uşak’tan çağırdılar. Eskişehir İdmanyurdu ile maç yapılacaktı ve Uşak takımında oynamasını istiyorlardı. Ömründe ilk kez o yolculukta trene binmişti. O maçı 7-0 kazandı Balıkesirliler, gollerin beşi onundu. Onu bir süre Uşak’tan bırakmadılar. Yediriyorlardı, içiriyorlar üstelik de harçlık da veriyorlardı. Futbol yüzünden okuldan olan delikanlı futboldan geçim yolu mu bulmuştu ? O sıralarda Uşak Şeker Fabrikası’nda çalışan bir ağabey onu aldı, cebine biletini koydu ve İstanbul’a gönderdi. O zaman yeni kurulmuş olan Güneş Kulübü’nde futbol oynamak için gidiyordu İstanbul’a. Melih’in İstanbul’da gidebileceği tek yer Balıkesir Oteli’ydi. Oradan Güneş Kulübü’ne gitti ve antremana çıktı. Güneş Kulübü’nün teknik yetkilisi Kemal Rıfat Bey galiba bu delikanlıyı pek tutmamıştı. “Sen git, biz seni çağırırız” dediler. Cebindeki beş-on kuruşla İstanbul’da iki gün gezdi. Sonra da veda etmemek ayıp olur diye kulübe uğradı. Hem azarladılar “neden kayboldun” diye, hem de elindeki bileti yırtıp attılar. O hafta Topkapı takımı ile bir maç yapıldı. Dokuz golün dört veya beş tanesi Melih’tendi. Kulüpte bir oda verdiler. Oldu Güneşli. Hatta bir bakıma profesyonel de oldu. İnanılmaz bir okul oldu Güneş Kulübü Melih için. Kulüpte müthiş bir disiplin vardı. Futbolculara sahada yaptıkları en küçük huysuzluğun hesabı sorulurdu sonradan. Hakemden ihtar almak, maç sırasında rakibe sert bir giriş yapmak sonradan yöneticiler önünde terlemek demekti.
İşte Melih Kotanca’nın spor tarihine, daha doğrusu spor mizahına geçmiş bir serüveni bu sıralarda yaşandı: Bir Beşiktaş-Güneş maçında kaleci Mehmet Ali’yle çarpışarak onun sakatlanmasına neden olunca Beşiktaş kaptanı Baba Hakkı hızla Melih’in üzerine gelmişti. Melih, zaten bu sakatlık yüzünden akşama sorguya çekileceğini düşünüp tasalanıyordu. Bir de Hakkı ile dalaşmak işi büyütecekti. Ve Melih olay yerinden hızla uzaklaştı. Hakkı’nın peşinden koştuğunu önce görmemişti bile. Ama sonradan gerçekten uzaklaştı Hakkı’dan. Dursa ne olurdu ? Baba Hakkı, bu sağlam delikanlıyı öldürecek miydi ? Karşılıklı döğüş ne kadar sürerdi ? Ve olay spor tarihine Hakkı’nın Melih’i kovalayıp da yakalayamadığı maç diye geçti.
***
Melih Kotanca, 1937 Balkan Şampiyonası’nda 400 metrede ikinci oldu ve 4×400 bayrak yarışında üçüncü olan takımımızda yer aldı. 1939 Balkan Şampiyonası’nda üçüncü olan 4×100 ve Balkan bayrak yarışlarında gene takımımızda idi. 1940 yılında atletizm hayatının doruğuna çıktı: Balkan şampiyonusunda 200,400 metre yarışlarında altın madalya aldığı gibi 4×100 bayrak yarışında da son adam olarak bayrağı en arkada aldığı halde yarışı birinci bitirdi. Ayrıca 400 engellide de ikincilik kazandı. Böylece tek başına üç altın, bir gümüş madalya kazanıyor ve takım halinde şampiyonluğumuzun temeli oluyordu.
Hem atletizmde, hem de futbolda olağanüstü bir yeteneğe sahip olan Melih Kotanca devamlı ve sistemli bir çalışma olanağına sahip değildi. Çünkü Güneş Kulübü kapandıktan sonra Deniz Yolları İşletmesi’nde gemi kâtipliği yapmaya başlamıştı. Özellikle dış hatlarda çalışmaya başladıktan sonra bu olanak daha da sınırlanmıştı. Gene de İstanbul’da olup da çıkabileceği maçlarda ve yarışlarda süper adam olarak dikkati çekiyordu. Spordan kesin olarak kopuşu da hiç de yaşlı olmadığı henüz 26-27 yaşında iken işi yüzünden oldu. Çocukluğunda spor için okulu bırakan delikanlı, şimdi hayatını kazanabilmek için doruklarda iken sporu bırakıyordu.
Sporda bir yerlere çıkmak için yarıştan yarışa, maçtan maça didinen Melih’in hayatının bir başka amacı daha vardı. Biricik kızı. Onu güçlükle yetiştirmiş, Amerikan Kız Koleji’nde okutmuş ve Amerika’ya yüksek öğrenim için göndermişti. Kısa bir süre sonra onun bir trafik kazasında öldüğünü öğrenmişti. Bu yıkılış onun için dünyaya küsüş oldu ve belki de aktif sporu bırakıvermesinde bu yıkılışın rolü vardı.
Türk sporunun kendine özel kişiliği ile renkli ve üstün bir yıldızı idi Melih Kotanca: Futbol sahasında ve atletizm pistinde seyirciye hiçbir zaman bir dev gibi gözükmeyen. Her hareketi, her şutu, her deparı ve finişi ile tribündeki adama, bu işi onun da yapabileceğini anlatan, “Bizden biri. Sıradan bir çocuk” dedirten.
Bir süperklas gösteri ustası olarak değil, insanca ve doğal bir mücadelenin üstünlüğü ispatlayarak büyüyen bir sporcuydu Melih Kotanca.
Spordan ayrıldıktan sonra mütevazi köşesinde sessiz, sedasız yaşamını sürdürdü. Unutulmayı ister gibi. Ama unutulmadı.