29 Mayıs 1954 Akşam Gazetesi

Yazan Rüştü Dağlaroğlu

Bugün İstanbulun 4 kümeye bölünmüş 92 kulübü içinde öyleleri vardır ki, bunlar hangi kümede olursa olsunlar taşıdıkları adları ile birer (tarih)tirler. İkinci kümedeki Anadolu, Süleymaniye, Anadoluhisar İdman Yurdu ve dördüncü kümedeki Altınordu kulüpleri gibi.
Siyah-Beyaz formasıyla, uzun seneler İstanbul semtinin en kudretli kulübü olarak temayüz eden (Süleymaniye)nin bugün adını sık sık işitmemek onun yüce tarihinin silinmiş veya unutulmuş olması mânasına gelmemelidir.
Şöyle, 35 yıl öncelere gidelim. Ve futbolda İstanbulun birinci kümesine göz atalım… Göreceğiz ki orada 6 kulüp vardır… Bunlar; Fenerbahçe, Galatasaray ve yukarda adları geçen 4 kulüptür.
40 yıl önceye gidelim… 1915te de küme yine aynı 6 kulüpten müteşekkil olarak bütün bir hüviyet ve kudretiyle karşımıza çıkar. Hem de öyle bir küme ki şartlar, aşağı yukarı bugünkü gibi, müsavi olduğundan karşılaşmalarda hiç bir kulüp için önceden kati bir üstünlük iddiası varit olamaz. Her maç çetin, her karşılaşma şedit bir mücadeledir.
Yıllarca birbirleriyle kaynaşmış ve sporumuzun bugünkü ileri durumunun, hemen her şube için ve uzun yıllar kahrını çekmiş bu emektar 6 kardeşin bugün, 40 sene sonra, çil yavrusu gibi dağılmış olmaları hakikaten hazindir. Fakat bu, onların şaşaalı tarihlerine bir nakisa teşkil etmeyeceği gibi bir gün yine bir arada ve en üst kümede toplanmalarının imkansız olduğu manasını da taşımaz.
1910da kurulmuş olan (Süleymaniye Kulübü)nün gerçekten şaşaalı bir tarihi vardır. Kaleci Büyük Nedim’ler, solaçık Zeki’ler, Fikret’ler, Büyük Orhan’lar, Arif’ler, Hikmet’ler, Badi Şükrü’ler, Ahmet’ler, Arap Hüseyin’ler, Kemal Halim’ler, daha sonra Hamdi’ler ve Lütfi’ler… Ve daha nice kıymetler bu eski ve köklü yuvada yetiştiler.
Futbolda Milli Takıma müteaddid elemanlar veren ve İstanbul ikinciliklerini alan Süleymaniye, atletizm ve bilhassa bisiklette de bir çok Türkiye şampiyonluklarına erişmiştir. Bu eski ve kıymetli spor ocağımızın 15 yıl önceleri güttüğü Yenibahçe stadı davasını müspet bir neticeye bağlayamaması cidden talihsizlik olmuş ve onu layık olduğu büyük gelişmeden mahrum bırakmıştır.
İstanbul semtinin, en az çeyrek asır için, en kuvvetli kulübü olan Süleymaniyenin Fenerbahçe ile olan münasebetleri 40 sene, fasılasız olarak, büyük bir kardeşlik havası içinde devam etmiştir.
1913te bir ihtilâf yüzünden Cuma ligine giremeyen Süleymaniyenin Büyük Orhan ve Zeki gibi en kıymetli futbolcularını, o sene Pazar liginden mâda Cuma ligine de ayrı bir takımla katılan Fenerbahçeye ödünç olarak vermesiyle başlayan bu samimiyet 1939da Yenibahçe sahasında ilk ve son defa olarak tertiplediği 29ncu yıldönümü bayramını Fenerbahçe ile beraber kutlamasıyla en yüksek dereceye varmıştı.
Süleymaniyenin Fenerbahçe ile 40 yıl sürmüş kardeşce münasebeti içinde dikkate şayan bir nokta vardır ki, o da, bu kulübümüzün Sarı-Lacivertliler önünde hiç de yâr olmayışıdır.
Filhakika; İstanbulda gelmiş geçmiş ne kadar kulüp varsa bunların, istisnasız olarak hepsi Süleymaniyeden zaman zaman bir çok silleler yemişlerken, yanlız Fenerbahçe bu işte muaf kalmıştır.
Süleymaniyenin Fenerbahçe ile karşılaşmalarının listesi önümde… 70 kadar maç yapmış. Fakat, hiç bir galibiyeti yok. Yanlız 30.11.1917de 2-2. 9.2.1947de de 1-1lik iki beraberliği var. Halbuki, aynı Süleymaniye meşhur Altınorduya 6, Galatasaraya 4er golle bir kaç defa galip geldiği gibi, birincisi tarihlerinin ilk karşılaşmasında olmak üzere Beşiktaşı da bir kaç defa yenmiştir.
Süleymaniyenin Fenerbahçe önündeki talihsizliği daha ilk karşılaşmalarında, hem de büyük bir belâgatle kendini göstermiştir. Biraz da Fenerliler fazla insafsız davranmışlardır. Ama, kabahat da yine Süleymaniyededir. Şöyle ki; 40 yıl kadar maziye rücu edelim:
11 Aralık 1915 Cuma günü (Union Club) sahasındayız. Hava yağmurlu ve saha çamurlu. Maçı tehir edelim mi, etmeyelim mi ? Düşünüyorlar. Fakat, Süleymaniyeli talihsizce bir celâdet gösteriyor: — Buraya kadar geldik, oynayalım artık !… diyor.
Fenerbahçe umumi kaptanı Galip merhum için verilecek cevap malumdur artık: — Pekâlâ oynayalım !… mukabelesinde bulunuyor. Bulunuyor ama,o da rakibinin celâdet ve bilhassa geçen haftalardaki oyunlarından ürkmemiş de değildir. Çünkü; Süleymaniye daha evvel yaptığı 3 lig maçında, sırasıyla Anadoluya 3-2, Anadoluhisar İdman Yurduna 1-0 ve Altınorduya da 6-2 galip gelmiştir ve 4üncü kabak bu gidişle Fenerbahçenin başında patlayacaktır !…
Bu haleti ruhiye altında başlayan maç, bütün tahminleri altüst eden bir netice ile bitti: Birinci devrede 8, ikincide de 4 gol yapan Fenerbahçe, yılın namağlup rakibini tarihteki bu ilk karşılaşmada 12-0 gibi, o yıllarda görülmemiş bir netice ile hayal kırıklığına uğrattı.
İşte, Fenerbahçe ile Süleymaniye arasında 11 Aralık 1915teki 12-0lık maçla başlayan futbol karşılaşmaları 19 Şubat 1949daki 5-2lik maçla, şimdilik sona ermiş bulunuyor. İnşallah, profesyonel kümede yakınen yeniden başlayıp devam eder.
Yukarıdaki resim, senede vasati olarak iki karşılaşma halinde 35 yıl devam etmiş olan Fenerbahçe-Süleymaniye maçlarından birini canlandırmaktadır. Bundan 32 sene evvel 12 Ocak 1923te Kadıköyde yapılan bir lig maçından önce alınmıştır.
Fenerbahçe ligte ilk devrenin 7nci ve sonuncu maçını oynamaya çıkmış bulunuyordu. Daha evvelki 6 maçta sırasıyla Hilali 4-0 yenmiş, Altınordu ile 0-0 berabere kalmış, Galatasarayı 3-0, Anadoluyu 2-0, Darüşşafakayı 5-0 ve Vefayı da 5-0 yenmişti. 14 maçta (1) beraberlik ve (13) galibiyet ve sıfıra karşı (67) golle kazandığı o emsalsiz 1922/23 İstanbul şampiyonluğuna doğru dolu dizgin gidiyordu.
Yusuf Ziya Öniş’in hakemliğinde oynanan bu maç cidden çok heyecanlı olmuştur. Bilhassa Hikmet ile Cevadın cansiperhane müdafaalarıyla Süleymaniye, gol atmakta çok mahir, o ele avuca sığmaz meşhur rakiplerine ilk 45 dakikayı haram etmiş ve gol yememiştir. Ancak ikinci haftaymın 25inci dakikasında sol müdafi Caferin uzaktan savurduğu şiddetli bir şut ağlara takıldıktan sonradır ki Sarı-Lacivertli muhacimler sinirden kurtulmuşlar ve neticeyi 5-0 lehlerine sona erdirmişlerdir.
Resimde 11 Fenerli ve 9 Süleymaniyeli görünüyorsunuz. O zamanın âdeti veçhile, o gün de iki Süleymaniyeli gecikmiştir. İçlerinde tanımadığınız var mı ? Ben 2 Süleymaniyeliyi tanıyamadım. Diğerlerini beraber sayalım:
Ayaktakiler, iki meşhur Süleymaniyeli hariç, Fenerlilerdir: sağ baştan:
Fahir (Yeniçay), Kadri (Göktulga), Sabih (Arca), Hasan Kamil (Sporel), Cafer (Çağatay), Ömer (Tanyeri), Süleymaniyeli müdafi Cevat, doktor İsmet (Uluğ), Diş Tabibi Bedri (Gürsoy), Süleymaniye santrhafı meşhur Hikmet (Barlan), Şekip (Kulaksızoğlu), Alâeddin (Baydar), Zeki (Sporel).
Yerdeki Süleymaniyeliler, yine sağdan Abbas, Salâhaddin, Arap Hüsnü, kaleci Safa ve sol baştaki de müdafi Saimdir.