11 Mayıs 1982 Milliyet Gazetesi Yazan: İslam Çupi

Pazar günü İnönü Stadı’nda Beşiktaş-Fenerbahçe maçı oynanırken Silivrikapı’nın sur gölgesi düşmüş bir avuçluk yeşilinde Tatar Saffet, erkek yeğeni ile top oynuyordu.
Dayı ile yeğen arasında bir tenis topu gidip geliyordu. Aslında iki nesil arasında gidip geldiğini zannettiğimiz tenis topu, dayının ayağında şirinleşiyor, yeğenin ayağında pörsüyordu.
Beşiktaş-Fenerbahçe maçının otuzuncu dakikası dolarken, sahadaki 22 futbolcu, tenis topu eğitiminden habersiz olduklarından, büyümüş ve profesyonelleşmiş olmalarına rağmen, koca topun hamları olarak, bu büyük rekabete en büyük vodvili atıyorlardı.
***
Tatar Saffet, neden sonra yeğenine bozuk bir lâf gönderdi…
“Sen lan” dedi… “Sen topçu falan olamazsın. Tenis topunu sevmeyen bacak tenis topuna hükmedemeyen bacak futbol değil, seksek bile oynayamaz…”
Yeğen başını öne eğdi. Soludu… Konuşmayacaktı ama, televizyon zamanesi olduğu için konuştu…
“Dayı” dedi. “Dayıcığım… benim bildiğim tenis topu ayakla değil, raketle oynanır…”
İşte 30 yıl öncesinde İstanbul futbolundaki “raket ayaklı” deyimi, ufak yaşta başlanan bu tenis topu derslerinin bacak ve dimağlara yerleştirdiği cinliğin, büyük haykırışı idi…
Fenerbahçe-Beşiktaş maçının ilk yarısı bitmek üzere idi. Her bacağın altına girip sadece ezilme, çiğnenme tehlikesi geçiren top, “Şu eziyet bitsin” diyerek hakemin en uzun düdüğünü beklerken, futbolcuların kılında en hafif bir lodos belirtisi görülmüyordu…
Oysa, 1940’lı, 45’li İstanbul nesli için en büyük üzüntü, tramvay rayına sıkışıp tekerleklerin altında iki-üç parçaya ayrılan tenis topunun ölümü idi.
Mahalleler mateme bürünür, çocuklar ter gözyaşı kokteylini alın ve göz çukurlarında havuzlayarak, sanki bacakları kesilmiş birer canlı gibi, futbol aşkı uğruna tüm cıvıltıları ve şen-şakraklıkları biterdi…
Çünkü, savaşlı yıllarda tenis topunun değil yenisini, eskimişini bile bulmak, Churchill, Rousevelt diye adlandırılan postalları bulmak kadar, bir mesele-i mühimme idi…
Fenerbahçe-Beşiktaş maçı biterken, doğru dürüst bir futbol pası atamayan iki takım oyuncularının yanında, 30-35 yıl önce, semt sahalarına dolan binlerce isimsiz, şimdi adı süper yıldıza çıkan spor sayfası ipotekçilerinin, yüz katı üstündeki bir futbol güzelliğinin mimarlığını yaparlardı.
Sabahtan alaca karanlığa kadar, İstanbul’un uçsuz bucaksız yeşilinde topyekün gençliği ile top oynayan bir kentin, Türk futbolunda kurduğu imparatorluğun kökeninde insan ve doğanın birbirinden yararlanma payının önemi büyüktü.
1950’li yıllarda iyice etkinliğini arttıran çok partili yaşamın cümbüşünde insanların dilediğini yapma ve yerleşme özgürlüğü en çok İstanbul’u ziyan etti…
Bu kentin yeşili gitti. Semt arsaları bir bir yutuldu. Tüm Türkiye İstanbul’un üstüne çullandı. Yetenekli bir-iki nesile doğadan pay alma oranı 1 metrekareye indirildi. Açık hava ile, oyun oynama özgürlüğü ile bağları koparılan İstanbul çocuğu, apartman olgusunun dört duvarlı hücresinde badana kokusu koklamaya mahkum edildi.
1956-57’lerde 3 büyüklerin başına başkan olarak çöreklenen politikanın kodamanlarına, Meclis başkanvekillerine, parti Grubu başkan ve sözcülerine, mesleğimin ilk yılında bangır bangır yazılar yazmıştım…
“İstanbul’un semt sahalarını koruma kanunu çıkaralım. İstanbul’da kurulan her fabrikaya futbol sahası yapma ve halka açma zorunluluğunu getirelim. 3 büyükleri altyapı olarak yıkılmaz düzeye çıkaralım…”
O zaman politikanın kodamanları kulüp kongrelerinde, gazete manşetlerinde yalanın ordinaryüsleri olarak, bu doğruları yüzümüze püskürttüler…
“Ne demek altyapı… ne demek tesis… zaten tüm Türkiye Fenerbahçe’nin, Galatasaray’ın ve Beşiktaş’ın…”
Pazar günü tribünde Beşiktaş-Fenerbahçe maçını seyrederken 40 yıllık İstanbul’un her yılı, birer kova buzlu su gibi teker teker kafama döküldü.
Sahaya baktım… Çepeçevre stad tribünlerinde oturan kalabalığa baktım…
Ve düşündüm.
Şu iki takımın formasını giyen futbolcuların kaçı İstanbullu…
Tribünlerde yine İstanbul doğumlu, yaşı elli veya ellinin üstünde olan kaç seyirci vardı acaba ?
Vah, vah, vah… Vah İstanbul futbolu vah…